Eerste lichting zorgorganisaties volop in beweging met borgingspilots

 

Eerste resultaten uit de nulmeting bieden concrete handvatten voor positiebepaling en verduurzaming

​

Gezond, lekker en duurzaam eten staat hoog op de agenda in de zorg. De eerste lichting van 9 zorgorganisaties in de ouderenzorg, GGZ en gehandicaptenzorg is momenteel bezig met de eerste ronde van de landelijke borgingspilots. De resultaten laten een sterk fundament zien: de betrokkenheid op de werkvloer is groot, zorgmedewerkers koken met inzet en de wens om cliënten en patiënten hier actief in mee te nemen groeit. Op basis van deze nulmeting krijgen organisaties concrete handvatten voor een positiebepaling en een helder stappenplan om duurzame voeding stap voor stap te borgen. 

Wat de eerste metingen inzichtelijk maken

De nulmetingen onder de eerste lichting deelnemers brengen in kaart waar de energie al stroomt en waar de kansen liggen voor de volgende stap: 
 

• Kansen voor inkoop en leveranciersafspraken: Waar op de afdelingen al lokale initiatieven ontstaan (zoals brood van de bakker om de hoek en streekproducten), laat de nulmeting zien dat er ruimte is om duurzaamheidseisen, keurmerken en CO₂-rapportages vast te leggen in centrale inkoopcontracten. Opvallend is dat organisaties duurzaamheid hierbij al breder trekken dan puur ecologie: social return wordt door deelnemers actief benut en geborgd, bijvoorbeeld door cliënten via werk- en dagbestedingstrajecten een betekenisvolle rol te geven in de voedselketen.
   

• Ondersteuning voor de werkvloer en benutten van Green Teams: De wil en energie onder zorg- en keukenteams zijn groot, waarbij bestaande initiatieven zoals Green Teams en themadagen (zoals de Week van de Duurzaamheid) al een waardevol vliegwiel vormen. Tegelijkertijd laat de meting zien dat de daadwerkelijke handelingsbekwaamheid per afdeling nog sterk wisselt. De positiebepaling maakt duidelijk dat we medewerkers nog beter kunnen ondersteunen met praktische scholing en handvatten om gevarieerd en plantaardiger te koken. 
   

• Van visie naar meetbare milieudoelen en haalbare praktijkstappen: Waar sommige zorgorganisaties al een voedingsvisie op papier hebben, ontbreekt deze bij andere nog volledig. De nulmeting helpt organisaties in beide situaties om de stap te maken naar concrete doelen, gerichte KPI's en structurele monitoring. Hierbij wordt ook direct antwoord gegeven op praktische dilemma's: niet alleen wát de doelstellingen moeten zijn rond afvalnormen en de eiwittransitie, maar vooral hoe deze realistisch en veilig kunnen worden toegepast zonder de kwetsbaarheid of specifieke behoeften van de doelgroep uit het oog te verliezen.
   

• Cliëntbetrokkenheid van incidenteel naar structureel: Hoewel de wens om cliënten te betrekken groot is, blijkt dit in de praktijk nog een zoektocht en volop 'in transitie'. Feedback wordt vaak ad hoc opgehaald of blijft beperkt tot brede duurzaamheidsactiviteiten. Het traject biedt handvatten om de stem en regie van cliënten en bewoners structureel in te bedden in menuontwikkeling en voedingskeuzes.
   

Sectorspecifieke eigenheid, universeel stappenplan

De nulmeting brengt de dynamiek per zorgsector in beeld:
 

• In de GGZ ligt de nadruk op de wisselwerking tussen behandeling, medicatie, gewicht en eetsfeer, waar diëtisten maatwerk leveren en gezamenlijk tafelen op de afdelingen de standaard is.
   

• In de gehandicaptenzorg draait het om eigen regie, smaakbeleving en het samen koken en eten op de woongroep met herkenbare recepturen en gerichte kookondersteuning.
   

• In de ouderenzorg (VVT) staan gastvrijheid, eetsfeer in de huiskamers, herkenbaarheid en het voorkomen van ondervoeding centraal. Hier leeft vooral de vraag: wat kán er wel qua eiwittransitie binnen een veilige, vertrouwde en smaakvolle context?
   

Ondanks deze inhoudelijke verschillen laat het ToekomstProef-instrument zien dat de route overal hetzelfde werkt: beginnen met inzicht, het overzicht bewaren en samen bouwen aan een breed gedragen stappenplan. 

Hoe ToekomstProef richting en overzicht geeft

Om de inzichten uit de nulmeting om te zetten in actie, maakt Stichting Eten+Welzijn gebruik van ToekomstProef. Met onze Integrale 0-Meting combineren we de harde cijfers (voedingsdata & Toekomstproef-indicatoren) met de zachte kant (de dagelijkse beleving van cliënten aan tafel). Dit landelijke meetinstrument doorlicht een organisatie op vijf actiegebieden: 
 

1. Organisatie, Medewerkers & Cliënten: Betrokkenheid, dialoog en kennisopbouw. 
    

2. Productie & Reststromen: Voedselverspilling, bereiding op locatie en verpakkingen. 
    

3. Assortimentskeuze: Aanbod van groente, fruit, kraanwater en de eiwittransitie. 
    

4. Bedrijfsvoering: Allergenentransparantie, keuzegedrag en apparatuur. 
    

5. Inkoop & Duurzaamheid: Sturing op herkomst, MVI-criteria, keurmerken en social return. 
    

Het traject is het startpunt van een verduurzamingsaanpak binnen de organisatie. Op basis van de antwoorden ontvangt de zorgorganisatie concrete handvatten voor een positiebepaling (via een overzichtelijk spinnenwebdiagram). Aansluitend worden mogelijke scenario's uitgewerkt, waarna in gezamenlijk overleg wordt bepaald met welk thema de organisatie gaat starten om gerichte stappen te zetten. 

ONTDEK WAAR JOUW ORGANISATIE STAAT: MELD JE AAN!

Wil jij de leiding nemen binnen jouw zorgorganisatie en de volgende stap maken naar een geborgde voedingsaanpak? Een nulmeting via Stichting Eten+Welzijn geeft je binnen enkele weken waardevolle handvatten voor jouw positiebepaling en een helder stappenplan naar succes. 

Sluit aan bij de volgende lichting zorgorganisaties en vraag de nulmeting aan!
Neem direct contact op via vraag@etenwelzijn.nl. Samen maken we gezond, duurzaam en smakelijk eten de standaard in de zorg! 

​​​